Jak działa syfon? Prosta zasada w zlewie, wannie i przy przelewaniu cieczy

4 min czytania
Jak działa syfon? Prosta zasada w zlewie, wannie i przy przelewaniu cieczy

Słowo „syfon” oznacza w polszczyźnie dwie różne rzeczy. W łazience i kuchni to kolanko pod zlewem lub umywalką, które zatrzymuje wodę i chroni dom przed zapachem z kanalizacji. W fizyce i w ogrodzie to sposób przelewania cieczy rurką z wyżej położonego naczynia do niżej położonego – fachowo nazywany lewarem. Obie zasady są proste, a ich zrozumienie pomaga szybko rozwiązać typowe problemy: przykry zapach z odpływu, bulgotanie czy kłopot ze spuszczeniem wody z akwarium lub beczki.

Syfon kanalizacyjny – zamknięcie wodne

Syfon pod umywalką, zlewem, wanną czy prysznicem ma kształt, w którym po każdym użyciu zostaje trochę wody. Ta woda tworzy zamknięcie wodne – barierę, przez którą gazy z kanalizacji nie przedostają się do pomieszczenia. Woda swobodnie spływa w dół, a zapach nie wraca w górę. Bez syfonu w mieszkaniu czuć by było przykrą woń, a do wnętrza mogłyby przedostawać się owady z instalacji.

Rodzaje syfonów

  • butelkowy – popularny pod umywalkami; ma odkręcany zbiorniczek, który łatwo wyczyścić,
  • rurowy (kolanowy) – rura wygięta w kształt litery U lub S, często pod zlewem kuchennym,
  • wannowy i brodzikowy – niskie, montowane pod wanną lub brodzikiem, często z przelewem,
  • podłogowy – w kratkach i odpływach liniowych pod prysznicem,
  • z przyłączem do pralki lub zmywarki – dodatkowy króciec na wąż odpływowy.

Dlaczego z odpływu czuć zapach

Najczęstsze przyczyny to:

  1. Wyschnięcie wody – w rzadko używanym odpływie (np. kratka w pralni, umywalka w pokoju gościnnym) woda po prostu odparowuje. Wystarczy co kilka tygodni puścić trochę wody.
  2. Zassanie wody – gdy duża ilość wody gwałtownie spływa pionem, może „wyssać” zamknięcie wodne z innego przyboru. Objawem jest bulgotanie. Pomaga prawidłowe napowietrzenie instalacji, np. zawór napowietrzający – to już zadanie dla hydraulika.
  3. Osad i zanieczyszczenia – włosy, tłuszcz i resztki mydła rozkładają się w syfonie. Rozwiązaniem jest regularne czyszczenie.
  4. Nieszczelność – poluzowana nakrętka lub zużyta uszczelka.

Jak wyczyścić syfon butelkowy

  1. Podstaw miskę i ręcznik pod syfon.
  2. Odkręć ręką dolną część (zbiorniczek) – zwykle nie potrzeba narzędzi.
  3. Usuń osad, przepłucz elementy ciepłą wodą, sprawdź uszczelki.
  4. Skręć syfon, nie przesadzając z siłą (plastikowy gwint łatwo uszkodzić), i puść wodę, by sprawdzić szczelność.

Przy uporczywym zatorze dalej w rurach sprawdzi się sprężyna hydrauliczna. Środków chemicznych używaj ostrożnie i zgodnie z instrukcją na opakowaniu – nie łącz różnych preparatów.

Lewar, czyli syfon do przelewania cieczy

Drugie znaczenie słowa „syfon” dotyczy przelewania cieczy rurką ponad krawędzią naczynia. Rurkę napełnia się cieczą, jeden koniec zanurza w zbiorniku, a drugi opuszcza poniżej poziomu cieczy w zbiorniku. Ciecz zaczyna płynąć sama i płynie tak długo, jak wylot jest niżej niż lustro cieczy, a wlot pozostaje zanurzony.

Dlaczego to działa

Słup cieczy w dłuższym, opadającym ramieniu rurki jest cięższy niż w krótszym ramieniu, które wznosi się nad krawędź naczynia. Ciśnienie atmosferyczne działające na powierzchnię cieczy w zbiorniku „dopycha” ciecz do rurki, a różnica wysokości między lustrem cieczy a wylotem napędza przepływ. Im większa ta różnica, tym szybciej płynie ciecz. Działanie lewara opisuje szerzej hasło „Lewar” w Wikipedii.

Lewar ma ograniczenie: najwyższy punkt rurki nie może być zbyt wysoko nad lustrem cieczy. Dla wody w normalnych warunkach teoretyczna granica to około 10 metrów (tyle wynosi słup wody równoważony przez ciśnienie atmosferyczne), w praktyce znacznie mniej, bo w rurce pojawiają się pęcherzyki powietrza.

Gdzie się przydaje

  • spuszczanie wody z akwarium, oczka wodnego lub beczki na deszczówkę,
  • zlewanie wina lub nalewki znad osadu,
  • przelewanie paliwa – tu koniecznie użyj pompki z gruszką zamiast zasysania ustami.

Aby uruchomić lewar bez zasysania, napełnij wężyk wodą, zatkaj oba końce, zanurz jeden w zbiorniku, a drugi opuść nisko i odetkaj. W sklepach dostępne są też wężyki z zaworem zwrotnym, które startują po kilku ruchach w górę i w dół.

Syfon kolanowy (rurowy) pod umywalką
Syfon kolanowy (rurowy) pod umywalką. Fot. Tony Webster, Wikimedia Commons, CC BY 2.0

A syfon do wody sodowej?

Syfon do wody gazowanej lub bitej śmietany działa inaczej – ciecz wypycha z butli gaz (dwutlenek węgla lub podtlenek azotu) z nabojów. Nazwa wzięła się od rurki, którą płyn wypływa z naczynia, ale fizyka jest tu inna niż w lewarze.

Warto przeczytać: Biegły grafolog – jak nim zostać oraz inne artykuły serwisu.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego z umywalki śmierdzi, chociaż syfon jest czysty?

Najczęściej zamknięcie wodne wyschło albo zostało zassane podczas spływu dużej ilości wody w pionie. Jeśli zapach wraca mimo czyszczenia, a odpływ bulgocze, warto sprawdzić napowietrzenie instalacji.

Jak często czyścić syfon?

Syfon pod umywalką czy prysznicem – w razie spowolnionego odpływu lub zapachu, profilaktycznie co kilka miesięcy. Kuchenny częściej, bo gromadzi się w nim tłuszcz.

Czy lewar może przelewać ciecz w górę?

Nie. Rurka może na chwilę wznieść się nad krawędź naczynia, ale wylot musi znajdować się niżej niż lustro cieczy w zbiorniku – inaczej przepływ ustanie.

Zdjęcie główne: Syfon butelkowy pod umywalką. Fot. HODmsl SVUR, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Przydał się ten tekst przed wyjazdem?

Brak ocen – oceń jako pierwszy.

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Redakcja Viva il Canto

Redakcja bloga – dzielimy się sprawdzonymi poradami i inspiracjami.